کلینیک جامع توانبخشی رسش
دکتر داریوش نیکبخت
دکتر داریوش نیکبخت ۰۲۱۶۶۰۱۳۲۸۲
گروه درمانی چیست؟ تفاوت با درمان فردی، کودکان و بزرگسالاناختلالات رفتاری

گروه درمانی چیست؟ تفاوت با درمان فردی، کودکان و بزرگسالان

داریوش نیکبخت
نویسنده: داریوش نیکبخت
انتشار : ۰۶ بهمن ۱۳۹۹

گروه درمانی روشی درمانی است که در آن یک یا چند درمانگر آموزش‌دیده هم‌زمان با چند نفر کار می‌کنند و اعضا از تجربه‌ها، بازخوردها و تمرین‌های مشترک می‌آموزند. این جلسه‌ها فقط دورهمی نیستند؛ هدف روشن، چارچوب و قواعد حرفه‌ای دارند و برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان طراحی می‌شوند.

در این مقاله می‌خوانید گروه درمانی چیست، جلسه‌ها چگونه پیش می‌روند، چه انواعی دارد و برای چه مشکلاتی به کار می‌رود. تفاوت آن با درمان فردی، گروه درمانی کودکان و بزرگسالان و راه شروع در تهران هم توضیح داده شده است.

خلاصه‌ی مقاله

  • گروه درمانی، درمان هم‌زمان چند نفر با هدایت درمانگر آموزش‌دیده است.
  • در بسیاری از مشکلات اثربخشی مشابهی با درمان فردی گزارش شده و هزینه‌ی هر نفر معمولاً کمتر است.
  • گروه‌ها معمولاً هفتگی‌اند و حدود 6 تا 10 عضو دارند.
  • گروه برای همه مناسب نیست؛ ارزیابی اولیه تعیین می‌کند چه مسیری بهتر است.
  • گروه‌های کودکان بر اساس سن و مرحله‌ی رشد شکل می‌گیرند و معمولاً با همراهی والدین پیش می‌روند.

گروه درمانی چیست؟

گروه درمانی نوعی روان‌درمانی است که در آن چند نفر با نگرانی‌ها یا هدف درمانی مشترک، در جلسات منظم و با هدایت یک یا چند درمانگر آموزش‌دیده کنار هم قرار می‌گیرند. درمانگر از تعامل اعضا به‌عنوان بخشی از درمان استفاده می‌کند و همین نکته آن را از مشاوره‌ی فردی جدا می‌کند.

اعضا تجربه‌ها و احساس‌هایشان را مطرح می‌کنند، بازخورد می‌گیرند و راه‌های تازه‌ی مواجهه با مشکل را در جمع تمرین می‌کنند. برای بسیاری از افراد، شنیدن جمله‌ی «من هم همین حس را دارم» شروع تغییر است.

جلسه‌ی گروه درمانی چگونه برگزار می‌شود؟

بیشتر گروه‌های درمانی هفته‌ای یک بار، 60 تا 90 دقیقه و با حدود 6 تا 10 عضو برگزار می‌شوند. اندازه‌ی گروه و مدت جلسه به نوع و هدف آن بستگی دارد.

روند معمول یک جلسه به این شکل است:

  • آشنایی و قوانین: در نخستین جلسه اعضا خود را معرفی می‌کنند و دلیل حضورشان را می‌گویند؛ درمانگر قوانین گروه و رازداری را توضیح می‌دهد.
  • مرور تجربه‌ها: درمانگر اعضا را تشویق می‌کند، در صورت تمایل، از تجربه‌ها و پیشرفتشان بگویند.
  • محور جلسه: بحث هدایت‌شده یا فعالیتی مانند تمرین مهارت، حل مسئله یا اعتمادسازی.
  • بازخورد: درمانگر و اعضا بازخورد می‌دهند و الگوهای تکرارشونده روشن می‌شود.
  • جمع‌بندی: مرور نکته‌های جلسه و در صورت نیاز تمرینی برای فاصله‌ی بین جلسه‌ها.

مراحل معمول یک جلسه‌ی گروه درمانی

ساختار دقیق جلسه به سبک درمانگر و ماهیت مشکل بستگی دارد. برخی جلسه‌ها فقط بحث است و برخی شامل فعالیت‌های گروهی. چنین فعالیتهایی می تواند شامل تمرین های توسعه مهارت ، حل مسئله یا اعتماد سازی باشد. 

گروه‌ها دو قالب اصلی دارند: گروه بسته با تعداد جلسه‌ی مشخص که همه با هم شروع و تمام می‌کنند، و گروه باز که اعضا در زمان‌های متفاوت وارد و خارج می‌شوند. ممکن است از شما خواسته شود به تعداد مشخصی جلسه متعهد شوید؛ مدت حضور به نوع گروه و شرایط شما بستگی دارد.

مجبور نیستید حتماً صحبت کنید یا در فعالیت‌ها شرکت کنید. برای برخی افراد چند هفته نشستن و گوش‌دادن لازم است تا آماده‌ی گفتن تجربه‌شان شوند، و درمانگر شما را به کاری که نمی‌خواهید وادار نمی‌کند.

رازداری در گروه چگونه است؟

درمانگر به رازداری حرفه‌ای متعهد است و از اعضا هم خواسته می‌شود اطلاعات دیگران را بیرون از گروه بازگو نکنند. اعضا نیز متعهد می‌شوند نام و گفته‌های دیگران را خارج از گروه بازگو نکنند؛ بااین‌حال، رازداری اعضای گروه مانند رازداری حرفه‌ای درمانگر قابل تضمین کامل نیست. مراکز درمانی این نکته را در فرم رضایت گروه می‌آورند: رازداری میان اعضا بر پایه‌ی اعتماد و توافق است.

درباره‌ی جزئیاتی که در گروه می‌گویید، آگاهانه تصمیم بگیرید و اگر نگرانی دارید، پیش از پیوستن با درمانگر صحبت کنید.

گروه‌تحلیلی (بحث گروهی) چیست؟

گروه‌تحلیلی (Group Analysis) شکل خاصی از روان‌درمانی گروهی است که بر نحوه‌ی ارتباط ما با دیگران تمرکز دارد. اعضا با صحبت و تعامل در جمع، الگوهای تکرارشونده‌ی روابط، افکار و احساس‌هایشان را بررسی می‌کنند.

این رویکرد از دهه‌ی 1940 با کارهای اس. اچ. فولکس شکل گرفت و بینش‌های روان‌کاوی را با درک عملکرد فرد در گروه ترکیب می‌کند. هدفش بهبود رابطه‌ی فرد با خانواده، جامعه و اطرافیان است.

بحث گروهی، روان‌درمانی گروهی و گروه‌های درمانی با هم تفاوت دارند و این اصطلاح‌ها گاهی گیج‌کننده‌اند. پیش از انتخاب مسیر، درباره‌ی روش درمانگر از خودش بپرسید.

اهداف گروه درمانی

اهداف گروه درمانی با درمان فردی شباهت دارد، با این تفاوت که درمانگر می‌تواند از تعامل اعضا به‌عنوان ابزار درمان استفاده کند. سه هدف اصلی در ادامه آمده است.

کمک به شناخت رفتار و روابط ناسازگار

قرارگرفتن در گروه کمک می‌کند الگوهای رفتاری و تفاوت‌های خودتان را بهتر ببینید. چون امکان مقایسه و بازخورد وجود دارد، ممکن است متوجه شوید در برخی موقعیت‌ها آن‌طور که می‌خواهید سازگار نیستید.

کمک به مشکلات عاطفی از راه بازخورد

گفت‌وگو درباره‌ی مشکلات عاطفی با درمانگر و اعضای گروه بازخوردی گسترده می‌دهد؛ از توصیه‌ی درمانگر تا نکته‌های عملی کسانی که مشکلی مشابه را تجربه کرده‌اند. هدف این است که روش های مقابله ای مخصوص خود را بسازید تا در صورت بروز مشکلات بتوانید از پس کارها برآیید.

فراهم‌کردن محیط حمایتی

در گروه فقط بازخورد نمی‌گیرید؛ از دیگران هم حمایت می‌کنید. صحبت با کسانی که مسائل مشابهی را می‌گذرانند احساس انزوا را کم می‌کند.

پیوندی که اعضا می‌سازند بخشی مهم از فرایند درمان می‌شود. وقتی به گروه می‌پیوندید، بخشی از آن هستید و حتی پس از رفتن اعضا، حضورشان بخشی از تجربه و تاریخچه‌ی گروه می‌ماند.

چرا گروه درمانی اثر می‌گذارد؟

اثر گروه درمانی از یک سازوکار واحد نمی‌آید. ایروین یالوم، روان‌پزشک و از مهم‌ترین نظریه‌پردازان این حوزه، 11 عامل را فهرست کرده که تغییر را در گروه ممکن می‌کنند؛ Psychiatric News فهرست او را آورده است.

عوامل درمانی ایروین یالوم در گروه درمانی

  • امیدواری: دیدن پیشرفت دیگران امید به تغییر را زنده می‌کند.
  • جهان‌شمولی: می‌فهمید مشکل شما منحصر به شما نیست.
  • تبادل اطلاعات: آموزش و توصیه‌ی عملی از درمانگر و اعضا.
  • دیگردوستی: کمک به دیگران حس ارزشمندی می‌دهد.
  • بازآفرینی اصلاحی خانواده‌ی اولیه: الگوهای دوران کودکی در گروه مجال بازنگری پیدا می‌کنند.
  • رشد مهارت‌های اجتماعی: تمرین ارتباط در موقعیتی امن.
  • رفتار تقلیدی: یادگیری از مشاهده‌ی روش‌های مقابله‌ی دیگران.
  • یادگیری میان‌فردی: بازخورد مستقیم درباره‌ی نحوه‌ی ارتباط شما.
  • انسجام گروه: احساس تعلق به جمع.
  • تخلیه‌ی هیجانی: بیان احساس‌ها و سبک‌شدن از بار آن‌ها.
  • عوامل وجودی: روبه‌رو شدن با مسائلی مانند مسئولیت انتخاب و معنای زندگی.

انواع گروه درمانی

گروه‌های درمانی را می‌توان بر اساس هدف، رویکرد درمانگر و ترکیب اعضا دسته‌بندی کرد؛ رایج‌ترین انواع در جدول آمده است.

نوع گروه تمرکز اصلی نمونه‌ی کاربرد
روان‌آموزشی آموزش اطلاعات درباره‌ی مشکل و راه‌های مقابله آشنایی با اضطراب و مدیریت استرس
مهارت‌آموزی تمرین مهارت‌های مشخص مهارت اجتماعی، حل مسئله، مدیریت خشم
شناختی‌رفتاری (CBT گروهی) شناسایی و تغییر افکار و رفتارهای ناکارآمد اضطراب، افسردگی، وسواس
حمایتی حمایت هیجانی میان افراد با تجربه‌ی مشترک سوگ، بیماری مزمن، دوران پس از ترک
میان‌فردی (فرایندمحور) بررسی الگوهای ارتباطی در لحظه‌ی تعامل مشکلات رابطه، احساس تنهایی
گروه‌تحلیلی و روان‌پویشی کاوش الگوهای ارتباطی و ناخودآگاه مشکلات عمیق‌تر و بلندمدت
سایکودراما نمایش‌دادن موقعیت‌ها و تعارض‌ها تخلیه‌ی هیجانی، تمرین رفتار تازه
پیشگیری از عود تمرین مقابله با وسوسه و علائم هشدار اعتیاد

گروه‌ها همگن یا ناهمگن‌اند. در گروه همگن اعضا مشکل مشابهی دارند؛ در گروه ناهمگن مسائل گوناگون‌اند و هدفی مشترک مانند رشد فردی اعضا را کنار هم می‌آورد.

فعالیت‌های گروه درمانی

برخی درمانگران در طی جلسه از برخی فعالیت ها استفاده می کنند؛ هدف و نوع آن‌ها به مشکل و نیاز اعضا بستگی دارد. سه دسته‌ی رایج در ادامه آمده است.

یخ‌شکن‌ها

یخ‌شکن‌ها فعالیت‌هایی‌اند که به اعضا کمک می‌کنند یکدیگر را بشناسند و راحت‌تر باشند. گاهی فقط دور دایره معرفی می‌کنند و دلیل حضورشان را می‌گویند و گاهی بازی‌هایی برای آرامش و آشنایی با شیوه‌های دیگر فکرکردن به کار می‌رود.

مثال: در بازی «دسته‌بندی» اعضا خود را بر اساس ملاک‌هایی مثل رنگ مورد علاقه، سرگرمی یا ماه تولد در گروه‌های کوچک قرار می‌دهند.

فعالیت‌های اعتمادسازی

این فعالیت‌ها احترام، همدلی و درک متقابل را تقویت می‌کنند و اگر برقراری رابطه یا اعتماد برایتان سخت است، به‌ویژه مفیدند.

مثال: در بازی «میدان مین» اشیا در محیط پراکنده می‌شوند و شما هم‌تیمی چشم‌بسته‌تان را با راهنمایی کلامی از میان آن‌ها عبور می‌دهید؛ سپس نقش‌ها عوض می‌شود.

تمرین‌های روان‌شناختی برای بینش و خودآگاهی

این تمرین‌ها کمک می‌کنند به شیوه‌های دیگری فکر کنید و بفهمید چرا شما و دیگران به شکلی خاص فکر یا رفتار می‌کنید.

مثال: در «تصویر آینه» دو نفر فعالیت می‌کنند و یکی حرکات دیگری را تقلید می‌کند.

 

این فعالیت‌ها نسخه ثابت همه گروه‌ها نیستند و فقط در صورت تناسب با سن، هدف درمانی، شرایط جسمی و روانی اعضا و با نظارت درمانگر اجرا می‌شوند.

گروه حمایتی، گروه خودیاری یا گروه درمانی؟

در گروه درمانی، درمانگری حرفه‌ای گروه را هدایت می‌کند و رفتار و پیشرفت اعضا را زیر نظر دارد؛ گروه‌های حمایتی و خودیاری ممکن است درمانگر نداشته باشند.

نوع چه کسی هدایت می‌کند تمرکز
گروه درمانی درمانگر آموزش‌دیده تغییر افکار، رفتار و الگوهای ارتباطی
گروه حمایتی همتایان یا تسهیل‌گر حمایت عاطفی میان افراد با تجربه‌ی مشابه
گروه خودیاری همتایان یا تسهیل‌گر تبادل اطلاعات و مشورت درباره‌ی نگرانی مشترک

گروه حمایتی معمولاً از کسانی تشکیل می‌شود که مسئله‌ی مشابهی دارند و برای حمایت عاطفی یکدیگر را می‌بینند؛ تمرکز بر گفت‌وگو و همدلی است. گروه خودیاری بیشتر به تبادل اطلاعات و مشورت می‌پردازد و ممکن است درباره‌ی منابع بیرونی بحث کند.

این دو گروه برای موضوعاتی مثل سوگ یا بیماری‌های جدی می‌توانند بسیار ارزشمند باشند. اگر نوعی درمان می‌خواهید که به تغییر افکار یا رفتارتان کمک کند، ممکن است گروه درمانی مناسب‌تر باشد؛ برای انتخاب با یک متخصص مشورت کنید.

گروه درمانی به چه مشکلاتی کمک می‌کند؟

گروه درمانی در قالب‌های مختلف برای طیف گسترده‌ای از مشکلات به کار می‌رود، اما هر مشکل شرایط خودش را دارد. مناسب‌بودن گروه را ارزیابی اولیه تعیین می‌کند.

اعتیاد

داشتن شبکه‌ی حمایتی قوی در ترک اعتیاد کلیدی است و افراد چنین شبکه‌ای را در خانه ندارند. شنیدن روش‌های مقابله‌ی دیگران، یادگیری مهارت‌های میان‌فردی و دیدن اثر رفتار خودتان بر دیگران کمک می‌کند.

پس از ترک، گروه‌های پیشگیری از عود، مقابله با وسوسه را تمرین می‌کنند. درمان اعتیاد معمولاً باید همراه با ارزیابی پزشکی باشد.

اضطراب

برای افراد مضطرب، بودن در جمعی که آن‌ها را می‌فهمد ارزشمند است. دانستن اینکه در احساس‌هایتان تنها نیستید و شنیدن روش‌های کنترل اضطراب در دیگران می‌تواند بسیار کمک کند.

گروه همچنین محل تمرین مهارت‌های اجتماعی است که در اضطراب اجتماعی به کار می‌آید. درباره‌ی روش‌های مکمل می‌توانید رفتار درمانی اضطراب را بخوانید.

افسردگی

افسردگی می‌تواند حس آسیب‌پذیری و گوشه‌گیری بیاورد. بیرون‌آمدن از خانه و صحبت با دیگرانی که مشکلات مشابهی را گذرانده‌اند و شنیدن روش‌های مقابله‌ی آن‌ها به شما کمک می‌کند به خودتان کمک کنید.

توصیه‌ی شخصی به دیگران هم می‌تواند حس ارزشمندی‌تان را تقویت کند. برای شناخت بیشتر این حوزه اختلالات خلقی را ببینید.

 

اختلالات تغذیه

برای برخی افراد، شبکه‌ی ایجادشده در گروه به بهبود اختلال غذا خوردن کمک می‌کند، اما برای عده‌ای نتیجه‌ی مثبتی ندارد. رویکرد مناسب به نوع اختلال و نیاز شما بستگی دارد.

اگر متوجه شدید خودتان را با  دیگر اعضا مقایسه می‌کنید (مثلاً وزن یا اندازه)، این را با درمانگر در میان بگذارید؛ ممکن است درمان فردی مناسب‌تر باشد.

اختلال وسواس فکری عملی

تنها ماندن با افکار در زمان اضطراب می‌تواند علائم وسواس را شدت بدهد. صحبت با کسانی که احساس‌ها و رفتارهای شما را می‌فهمند به درک بهتر شرایط کمک می‌کند.

بعضی برنامه‌های شناختی‌رفتاری برای وسواس در قالب گروهی هم اجرا می‌شود و اعضا می‌توانند از هم حمایت کنند و روش‌های مقابله بیابند.

مشکلات رابطه

اگر ایجاد و حفظ رابطه برایتان دشوار است، گروه درمانی می‌تواند کمک کند. حضور مداوم کنار دیگران مهارت‌های میان‌فردی و اجتماعی را می‌سازد که می‌توانید بیرون از جلسه تمرین کنید.

اسکیزوفرنی

بسته به شدت بیماری، گروه می‌تواند مکمل درمان تخصصی پزشکی باشد. ارتباط با کسانی که علائم مشابهی دارند و یادگیری بیشتر درباره‌ی اختلال به درک افکار خودتان کمک می‌کند.

اگر در جلسه احساس ناامنی یا بدگمانی کردید، آن را با درمانگر در میان بگذارید.

خودآزاری

دیدن دیگرانی که با خودآزاری دست‌وپنجه نرم می‌کنند می‌تواند احساس تنهایی را کم کند. شنیدن راه‌های مقابله‌ی آن‌ها نیز ممکن است مفید باشد، به شرطی که گروه را درمانگر آموزش‌دیده هدایت کند.

اگر خودتان یا کسی که می‌شناسید در معرض خطر فوری است، با اورژانس 115 یا اورژانس اجتماعی 123 تماس بگیرید؛ گروه درمانی جایگزین کمک فوری نیست.

گروه درمانی کودکان

گروه درمانی کودکان روشی است که در آن چند کودک هم‌سن یا هم‌سطح از نظر رشد، با هدایت درمانگر آموزش‌دیده و معمولاً از راه بازی و فعالیت‌های ساختارمند، مهارت‌های ارتباطی، هیجانی و رفتاری را تمرین می‌کنند. کودک در گروه همسالانی می‌بیند که تجربه‌ی مشابه دارند و همین تمرین مهارت‌ها را طبیعی‌تر می‌کند.

ترکیب گروه بر اساس سن، مرحله‌ی رشد و هدف درمانی تعیین می‌شود. همکاری خانواده هم اهمیت دارد؛ والدین معمولاً آموزش یا جلسه‌ی جداگانه می‌گیرند تا آنچه در جلسه تمرین می‌شود در خانه ادامه یابد. برای آشنایی با نقش بازی در درمان، بازی‌درمانی را ببینید.

مراحل گروه درمانی کودکان و شواهد پژوهشی مرتبط

کدام کودکان ممکن است از گروه بهره ببرند؟

برخی کودکان دارای این شرایط، در صورت برخورداری از سطح مناسب ارتباط، تنظیم هیجان و آمادگی برای حضور در جمع، ممکن است از گروه‌های هدفمند بهره ببرند. تشخیص مناسب‌بودن گروه با ارزیابی فردی کودک انجام می‌شود:

گروه یا درمان فردی برای کودک؟

بعضی کودکان ابتدا به جلسات فردی نیاز دارند تا آماده‌ی حضور در گروه شوند. گروه می‌تواند به‌تنهایی یا در کنار درمان فردی باشد و اگر فرزندتان درمان فردی می‌گیرد، درباره‌ی برنامه‌ی مناسب با درمانگر او صحبت کنید.

گروه درمانی بزرگسالان

در گروه درمانی بزرگسالان، افراد بالای 18 سال حول مسئله‌ای مشترک، مثل اضطراب، افسردگی، مشکلات رابطه یا تغییرهای بزرگ زندگی، در جلسات ساختارمند شرکت می‌کنند. تفاوت آن با گروه کودکان، سطح گفت‌وگو و مسئولیت شخصی بیشتر است.

بزرگسالان معمولاً در گروه‌های مهارت‌محور یا فرایندمحور شرکت می‌کنند. در گروه مهارت‌محور تمرین مشخص انجام می‌شود و در گروه فرایندمحور الگوهای ارتباطی خود اعضا موضوع کار است.

بسیاری از بزرگسالان هم‌زمان درمان فردی هم دارند و در حوزه‌ی توانبخشی گفتار، گروه‌ها برای تمرین ارتباط و حمایت همتایان به کار می‌روند؛ برای نمونه درمان لکنت را ببینید.

 

می‌خواهید بدانید گروه درمانی برای شما یا فرزندتان مناسب است؟ در یک مشاوره‌ی تلفنی رایگان با ما صحبت کنید.

02166013282

گروه درمانی بهتر است یا درمان فردی؟

در بسیاری از مشکلات، گروه درمانی و درمان فردی اثر مشابهی گزارش کرده‌اند؛ انتخاب بین آن‌ها به نوع مشکل، آمادگی و ترجیح شما بستگی دارد.

بر پایه‌ی مرورهای پژوهشی، گروه درمانی برای بسیاری از اختلالات، از جمله اضطراب، افسردگی، سوگ، اختلالات خوردن و اسکیزوفرنی، اثری هم‌سنگ درمان فردی داشته است؛ خلاصه‌ی این یافته‌ها در GoodTherapy آمده است.

معیار گروه درمانی درمان فردی
تمرکز تعامل اعضا و یادگیری از هم گفت‌وگوی یک‌به‌یک با درمانگر
هزینه‌ی هر نفر معمولاً کمتر معمولاً بیشتر
تمرین مهارت اجتماعی در جمع واقعی و امن در رابطه‌ی درمانی و با نقش‌آفرینی
حریم خصوصی بخشی از تجربه‌ها با گروه به اشتراک می‌رود کاملاً بین شما و درمانگر
زمان و توجه بین اعضا تقسیم می‌شود همه‌ی زمان به شما اختصاص دارد
اغلب مناسب‌تر برای مشکلاتی که تعامل اجتماعی در آن‌ها نقش دارد، مثل مشکلات میان‌فردی موضوعاتی که گفتنشان در جمع دشوار است

این دو روش رقیب نیستند. بسیاری از افراد هر دو را هم‌زمان پیش می‌برند و هر کدام کار دیگری را کامل می‌کند.

مقایسه‌ی گروه درمانی و درمان فردی از نظر تمرکز، هزینه، حریم خصوصی و زمان

چه کسانی برای گروه درمانی مناسب‌ترند و محدودیت‌ها چیست؟

گروه درمانی برای کسانی مناسب است که مشکل یا هدف مشابه دیگران دارند و در جمع کوچک احساس امنیت می‌کنند؛ اما بهترین انتخاب برای همه نیست. ارزیابی اولیه کمک می‌کند بدانید کدام مسیر برایتان بهتر است.

محدودیت‌های گروه درمانی

  • توجه فردی درمانگر به هر نفر کمتر از جلسه‌ی فردی است.
  • ممکن است افراد خود را با هم مقایسه کنند، به‌ویژه در مراحل اولیه.
  • گفتن موضوعات بسیار خصوصی در جمع برای بعضی افراد سخت است.
  • اگر درمانگر فضا را خوب مدیریت نکند، ترس از قضاوت ممکن است اعضا را ساکت کند.
  • موفقیت گروه به مهارت و تجربه‌ی درمانگر بستگی دارد.
  • در بحران حاد یا خطر فوری، درمان فردی یا مراقبت پزشکی در اولویت است.

قوانین شرکت در گروه درمانی

قوانین کلی در بیشتر گروه‌ها مشابه است و رعایت آن‌ها هم ایمنی و هم اثربخشی گروه را تضمین می‌کند. ممکن است هر گروه قواعد افزوده هم داشته باشد.

  • رازداری: آنچه دیگران می‌گویند، بیرون از گروه بازگو نشود.
  • حضور منظم و به‌موقع: غیبت و تأخیر گروه را مختل می‌کند و خودتان از تمرین‌ها بازمی‌مانید.
  • احترام وعدم قضاوت: به تجربه‌ی دیگران احترام بگذارید و حرف آن‌ها را قطع نکنید.
  • صداقت: افکار و احساس‌هایتان را، حتی اگر دشوار باشد، محترمانه بیان کنید.
  • گفت‌وگوی کلامی: واکنش‌ها به‌جای تماس فیزیکی با کلمه بیان شود.
  • مشارکت به اندازه‌ی توان: هرچه بیشتر مشارکت کنید بیشتر می‌آموزید.
  • مرز رابطه‌ی بیرون از گروه: رابطه‌ی صمیمی با اعضا در دوره‌ی درمان می‌تواند به گروه آسیب بزند؛ اگر پیش آمد، به درمانگر بگویید.

گروه درمانی در تهران: خدمات کلینیک توانبخشی رسش

کلینیک توانبخشی رسش در تهران خدمات گروه درمانی را برای کودکان و بزرگسالان ارائه می‌دهد. نشانی: تهران، خیابان آزادی، بعد از اتوبان یادگار امام، بعد از تقاطع جیحون، جنب بانک سپه، پلاک 366، طبقه 4.

کلینیک جامع توانبخشی رسش در سال 1391 توسط دکتر داریوش نیکبخت، متخصص و آسیب‌شناس گفتار و زبان و آناتومیست، برای خدمت به کودکان و بزرگسالان نیازمند خدمات توانبخشی تأسیس شد. گروه درمانی در کنار خدماتی مانند کاردرمانی و اتاق حسی ارائه می‌شود و در صورت نیاز می‌تواند مکمل آن‌ها باشد.
بخوانید: اتاق حسی چیست و چطور در درمان کمک می‌کند.

مسیر معمول شروع

  • تماس یا رزرو وقت و توضیح مسئله‌ی خودتان یا فرزندتان.
  • جلسه‌ی ارزیابی اولیه.
  • تعیین اینکه گروه برای شما مناسب است یا مسیر فردی یا ترکیبی بهتر است.
  • شروع جلسه‌ها و بازبینی دوره‌ای پیشرفت.

 

پیش از پیوستن به هر گروه چه بپرسید؟

  • درمانگر چه تخصص و تجربه‌ای دارد؟
  • گروه چند عضو دارد و اعضا چه مشکلی دارند؟
  • جلسه‌ها چند بار و چه مدت است، و گروه باز است یا بسته؟
  • رازداری و قواعد گروه چگونه توضیح داده می‌شود؟
  • اگر گروه مناسب نبود، چه مسیر جایگزینی وجود دارد؟
  • برای کودک، والدین چه نقشی دارند؟

هزینه‌ی گروه درمانی

هزینه‌ی گروه درمانی عدد ثابتی ندارد. هر نفر معمولاً کمتر از یک جلسه‌ی فردی می‌پردازد، چون زمان درمانگر بین چند نفر تقسیم می‌شود.

این عوامل در هزینه اثر دارند:

  • نوع و هدف گروه
  • تعداد اعضا و مدت هر جلسه
  • تعداد جلسه‌ها، باز یا بسته بودن گروه
  • تخصص و تجربه‌ی درمانگر
  • کودک یا بزرگسال بودن و نیاز به جلسه‌ی والدین
  • جلسه‌ی ارزیابی اولیه

برای اطلاع از هزینه‌ی دقیق، با کلینیک تماس بگیرید؛ مشاوره‌ی تلفنی اولیه رایگان است.

جمع‌بندی

گروه درمانی فضایی امن برای شنیده‌شدن، یادگرفتن از دیگران و تمرین مهارت‌های تازه است. اگر مسئله‌ای دارید که با حمایت همتایان و بازخورد درمانگر سبک‌تر می‌شود، ارزیابی اولیه به شما و درمانگر کمک می‌کند بهترین قالب را انتخاب کنید. این مقاله جایگزین تشخیص و درمان تخصصی نیست.

سؤالی درباره‌ی گروه درمانی دارید؟ کارشناسان کلینیک رسش در مشاوره‌ی تلفنی رایگان پاسخگو هستند.

02166013282


سوالات متداول

از کجا بفهمم یک گروه درمانی معتبر است؟

درباره تخصص و مجوز درمانگر، هدف و رویکرد گروه، تعداد اعضا، قوانین رازداری، مدت جلسات، هزینه، روند ارزیابی اولیه و مسیر جایگزین در صورت نامناسب‌بودن گروه سؤال کنید.

آیا گروه درمانی جایگزین دارو یا روان‌پزشکی است؟

نه همیشه. در شرایطی مانند اختلالات شدید، اعتیاد، روان‌پریشی، خطر خودآسیب‌رسانی یا علائم پیچیده، ممکن است ارزیابی روان‌پزشکی، دارو یا مراقبت تخصصی دیگری نیز لازم باشد. گروه‌درمانی باید بر اساس برنامه درمانی فرد انجام شود.

گروه باز و گروه بسته چه تفاوتی دارند؟

در گروه بسته، اعضا معمولاً از ابتدا تا پایان دوره ثابت می‌مانند. در گروه باز، ممکن است افراد در زمان‌های متفاوت وارد گروه شوند یا آن را ترک کنند. هرکدام ساختار و ملاحظات درمانی خاص خود را دارند.

آیا افراد مبتلا به اضطراب یا افسردگی می‌توانند در گروه شرکت کنند؟

برخی افراد مبتلا به اضطراب یا افسردگی از حمایت همتایان، آموزش مهارت و تمرین ارتباطی در گروه بهره می‌برند. بااین‌حال، شدت علائم و شرایط هر فرد باید پیش از شروع ارزیابی شود.

گروه درمانی کودکان چگونه برگزار می‌شود؟

گروه درمانی کودکان معمولاً بر اساس سن، مرحله رشد و هدف درمانی تشکیل می‌شود و ممکن است از بازی و فعالیت‌های ساختارمند استفاده کند. همکاری والدین و ادامه تمرین‌ها در خانه نیز اهمیت دارد.

گروه درمانی بهتر است یا درمان فردی؟

هیچ‌کدام همیشه بهتر نیستند. گروه‌درمانی برای تمرین ارتباط و استفاده از حمایت همتایان مفید است، درحالی‌که درمان فردی حریم خصوصی و توجه اختصاصی بیشتری فراهم می‌کند. گاهی ترکیب هر دو روش پیشنهاد می‌شود.

هر جلسه گروه درمانی چقدر طول می‌کشد؟

بسیاری از گروه‌ها هفته‌ای یک‌بار برگزار می‌شوند و جلسه‌ای حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه دارند؛ اما زمان، تعداد جلسات و تعداد اعضا به نوع گروه و برنامه درمانگر بستگی دارد.

آیا گفته‌های اعضای گروه محرمانه می‌ماند؟

درمانگر باید حدود رازداری و مسئولیت اعضا را توضیح دهد و اعضا معمولاً متعهد می‌شوند اطلاعات دیگران را خارج از گروه بازگو نکنند. بااین‌حال، رازداری سایر اعضا مانند تعهد حرفه‌ای درمانگر قابل تضمین کامل نیست.

در جلسه گروه درمانی باید درباره خودم صحبت کنم؟

مشارکت معمولاً به‌تدریج انجام می‌شود و لازم نیست در جلسه اول همه جزئیات زندگی خود را بیان کنید. درباره میزان مشارکت مناسب با درمانگر صحبت کنید.

آیا گروه درمانی برای همه مناسب است؟

خیر. مناسب‌بودن گروه به نوع مشکل، شدت علائم، توانایی حضور در جمع، آمادگی فرد و هدف درمان بستگی دارد. ارزیابی اولیه مشخص می‌کند گروه، درمان فردی یا ترکیب هر دو گزینه مناسب‌تر است.

آیا گروه درمانی با گروه حمایتی تفاوت دارد؟

بله. گروه درمانی توسط درمانگر حرفه‌ای هدایت می‌شود و هدف آن تغییر علائم، افکار، رفتارها یا الگوهای ارتباطی است. گروه حمایتی بیشتر بر همدلی و حمایت میان افراد با تجربه مشابه تمرکز دارد و ممکن است درمانگر نداشته باشد.

اشتراک

مطالب مشابه

گروه درمانی چیست؟ تفاوت با درمان فردی، کودکان و بزرگسالان

گروه درمانی چیست؟ تفاوت با درمان فردی، کودکان و بزرگسالان

گروه درمانی نوعی درمان روانشناسی است که با گروهی از افراد در کنار هم انجام می شود و نه به صورت تک به تک. درمان در محیط های گروهی می تواند فواید زیادی داشته باشد زیرا یک شبکه پشتیبانی را ایجاد می کند و فرصتی را برای ملاقات با افرادی که نگرانی های مشابه دارند فراهم می کند.

رفتار درمانی و انتخاب درمانگر مناسب

رفتار درمانی و انتخاب درمانگر مناسب

رفتار درمانی یک اصطلاح کلی برای انواع درمان هایی است که اختلالات سلامت روان را درمان می کند. این شکل از درمان به دنبال شناسایی و کمک به تغییر رفتارهای با پتانسیل خود مخربی یا ناسالم است. در این مقاله با رفتار درمانی و انواع رفتار درمانی و چونگی درمان آن آشنا می شوید.

رفتار درمانی دیالکتیک (DBT) چگونه کار می کند

رفتار درمانی دیالکتیک (DBT) چگونه کار می کند

رفتار درمانی دیالکتیکی نوعی از درمان شناختی-رفتاری است که ترکیبی از راهکارهایی مانند ذهن آگاهی ، پذیرش و تنظیم هیجان است.

اختلالات نافذ رشد- انواع اختلال و درمان آن

اختلالات نافذ رشد- انواع اختلال و درمان آن

اختلالات نافذ رشد گروهی از اختلالات هستند که با نفوذ در رشد کودک، سیر طبیعی رشد او را تغییر می‌دهند و باعث ناهنجاری‌های اجتماعی و رفتاری می‌شوند.

بهترین تکنیک های رفتار درمانی

بهترین تکنیک های رفتار درمانی

در این مطلب دوازده تکنیک برتر رفتار درمانی را برای شما توضیح می دهیم. این تکنیک‌ها متناسب با بیماری، شدت، ویژگی‌های شخصی و ... انتخاب می‌شوند. یکی از خدمات کلینیک توانبخشی رسش کمک به بیماران مختلف برای درمان اختلالات سلامت روان است.

متخصص رفتار درمانی - رفتاردرمانگر خوب کیست؟

متخصص رفتار درمانی - رفتاردرمانگر خوب کیست؟

رفتار درمانگر متخصصی است که به افراد کمک می‌کند بر رفتارهای ناخواسته یا ناسالم غلبه کنند. به‌عنوان مثال متخصص رفتار درمانی رفتارهای پرخاشگرانه کودکان را که باعث تهدید خود یا دیگران می‌شوند، درمان می‌کند.

 رفتار درمانی اضطراب چیست و چگونه انجام می‌شود؟

رفتار درمانی اضطراب چیست و چگونه انجام می‌شود؟

رفتار درمانی یکی از روش‌های درمان برای اضطراب است و هدف تمام مداخلات رفتاردرمانی اضطراب، کمک به شما برای شناسایی منبع اضطراب، درک محرک‌ها و یافتن راه‌هایی جدید برای تغییر واکنش خود نسبت به آن‌ها است.

بازی‌های مناسب کودکان مضطرب - 12 بازی جذاب

بازی‌های مناسب کودکان مضطرب - 12 بازی جذاب

برای کمک به کودکان مضطرب و درمان و مدیریت اضطراب آن‌ها باید بازی‌ها و فعالیت‌هایی طراحی کنیم که هم جذاب و سرگرم‌کننده باشند و هم به کاهش استرس آن‌ها کمک کنند.

اختلال سلوک(CD) در کودکان چیست؟

اختلال سلوک(CD) در کودکان چیست؟

کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال سلوک ممکن است در خانه، مدرسه و دیگر محیط‌ها رفتارهای نامناسبی نشان دهند. آن‌ها ممکن است به‌طور فیزیکی نسبت به دیگران پرخاشگر باشند، یا با وجود سن پایین به مصرف مواد مخدر یا الکل روی آورند.

اختلال نافرمانی مقابله ای چیست و چطور درمان می شود؟

اختلال نافرمانی مقابله ای چیست و چطور درمان می شود؟

اختلال نافرمانی مقابله‌ ای یا ODD اختلالی روانی در دوران کودکی است که شامل رفتارهای مخرب و ناسازگار است و ممکن است تا بزرگسالی ادامه پیدا کند. درمان این اختلال معمولاً شامل مشاوره و دارودرمانی می‌شود.

نظرات

فیلدهای ضروری با علامت

  1. جوادیفرجوادیفر
    0

    سلام وقتتون بخیر کلینیک شما دوره های اموزشی گروه درمانی رو داره؟

    1. دکتر نیکبخت دکتر نیکبخت
      0

      بله هم برای کودکان و هم بزرگسالان

سوال در مورد گروه درمانی از دکتر دارید؟